گپی خودمانی راجع به رده های سنی کتاب ها

ایندکس کتاب

خیلی از ما، در دوران کودکی و نوجوانی با خواندن کتاب‌های مختلف، برای خودمان خاطره‌سازی کردیم و ایام شیرین و نوستالژیکی را برای خودمان رقم زدیم. اما آیا خاطرات آن دوران، در سنین بزرگسالی نیز ادامه پیدا خواهد کرد؟ این مطلب را بخوانید تا موضوع بهتر درک کنید.

 

 

 

 

 

 

 

 

توجه: این مقاله صرفاً نظر شخصی بنده بوده و متأثر از هیچگونه طرز فکرِ سفارش‌شده‌ای نیست. ضمن اینکه جهت بیان واضح‌تر مبحث، این مقاله به زبان محاوره‌ای و خودمانی نوشته می‌شود.


 

 

مطلب را با یک کلیشه‌ی طنز شروع می‌کنم:

لحظه‌ای که میری سراغ کتاب‌های قدیمی دارن شان، مثل دیموناتا و یا سرزمین اشباح، و یا کتاب‌هایی مثل دلتورا و … و سعی می‌کنی بخونیشون ولی می‌بینی که دیگه مثل گذشته از خوندنش لذت نمی‌بری، اون لحظه بیست‌سالگیه!

 

بله. دهه‌ی سوم زندگی، دهه‌ی چالش‌هاست. دورانی که انسان از آب و گِل درمیاد و دنبال هیجانات بیشتر می‌گرده. حالا این هیجانات توی هر حوزه‌ای متفاوته ولی ما اینو از منظر کتاب و فیلم بررسی‌اش می‌کنیم.

اولین بار که متوجه این موضوع شدم، همین چند وقت پیش رفتم سراغ کتاب حماسه‌ی لارتن کرپسلی و خواستم بشینم و دوباره بخونمش. من به عنوان یک طرفدار چندآتیشه‌ی دارن شان، سرزمین اشباح رو ۴ بار، دیموناتا رو سه بار، و سایر کتاب‌هاشو حداقل دوبار خوندم (این خوندن‌ها برمی‌گرده به دورانی که هنوز ترجمه‌ی افق دوزخ رو شروع نکرده بودم) و حماسه‌ی لارتن کرپسلی تنها کتاب دارن شان بود که فقط یه بار خونده بودمش و قصد داشتم برای تجدیدخاطره و همچنین بیرون کشیدن یک سری نکات از فنون نویسندگی دارن شان، دوباره نگاهی به این کتاب بندازم، اما در کمال تعجب و تحجر، نتونستم. یعنی نکشیدم. به نظرم خیلی بچه‌گونه می‌اومد – شاید هم فکر کردم که خودم خیلی بزرگ شدم! – ولی خب در هر صورت، نشد. و همون اواسط جلد اول، اونو بستم و کنار گذاشتم.

چند روز دنبال دلیل و منطق گشتم و یه سری تحقیقات میدانی کردم در این‌رابطه، تا ببینم یا فقط من چنین حسی رو دارم یا نه. آیا این دست کتاب‌هایی که عموماً برای تینیجرها نوشته شده، تنها برای من غیر جذاب جلوه می‌کنه، یا بقیه هم همین نظرو دارن.

نوجوان کتابخوان

از تعدادی از دوستان پرسیدم و یک‌سریاشون با من هم‌عقیده بودن و یک عده هم نه. نکته‌ی جالب اینجاست؛ کسانی که سه‌گانه‌ی شهر رو خونده بودن، با من هم عقیده بودن و دیگه نمی‌تونستن به عقب برگردن. اما کسانی که هنوز سه‌گانه‌ی شهر رو نخونده بودن و عوضش زام-بی رو مطالعه کرده بودن، چنین حسی نداشتن.

این قضیه  برای من خیلی جالب شد. درست هم بود. منطقی هم بود. افرادی که سه گانه‌ی شهر رو خوندن، ذهنشون گسترده‌تر شده بود. یا بذار اینطوری بگیم: اون نقطه‌ی فانتزی‌پذیر مغزشون، جا باز کرده بود و ابعاد بیشتری رو از این ژانر می‌طلبید؛ ابعادی مثل حس عمیق وحشت، خونریزی، قتل‌های فجیع، عوامل ماوراءالطبیعه‌ی فلج‌کننده، معماهای پیچیده و… که ذهن رو درگیر می‌کرد.

و خب بالطبع، کسانی که سه‌گانه رو نخونده بودن، هنوز در همون حال و هوای کتاب‌های قبلی دارن شان سیر می‌کردن (البته، سوء تفاهم پیش نیاد برای عزیزان، من هرگز قدرتمندی و جذابیت بی‌نظیر دو مجموعه‌ی سرزمین اشباح و دیموناتا رو کتمان نمی‌کنم) و به نظرم ذهنشون نیاز به یه تکون داشت. به همین خاطر کتاب‌هایی مثل سه گانه‌ی شهر و بانوی سایه‌ها رو بهشون معرفی کردم تا بعد ببینم آیا با من هم‌عقیده میشن یا نه.

اما بیایید این مسئله رو هم لحاظ کنیم و از کنارش ساده نگذریم؛ اینکه مجموعه‌ی زام-بی یه تعادل خیلی خوب بین این دو دسته ایجاد کرد. یعنی زام-بی به حدی خوب بود که به یه اشباع‌گر تبدیل شد. و دلیل این موضوع رو بنده کشف کردم (البته بازم میگم این نظر منه!) و دلیلش – حداقل برای ما ایرانی‌ها –  چیزی نبود جز عدم اِعمال سانسور در متن مجموعه‌ی زام-بی.

کتاب خواندن

زام-بیِ دارن شان، کتابی بود که برای تینجیرهای امروزی نوشته شده بود. چرا میگم امروزی؟ چون همه می‌دونیم که بچه‌های این نسل خیلی باهوش و زرنگ هستن و دیگه سوژه‌های دمِ‌دستی اونا را راضی نمی‌کنه. به همین دلیل دارن شان توی این کتاب، روی موضوعاتی چون اصل موجودیت خدا، مباحث سنگین دینی و مذهبی و البته از همه مهم‌تر، مسائل تبعیض نژادی و جنسیتی دست گذاشته بود.

و به همین دلیل، خیلی ها بر این عقیده بودن که زام-بی کتابی در رده‌ی سنی بزرگسال بود که دارن شان با زیرکی خاصی، اونو در رده‌ی نوجوانان جا داد.

حالا توی پرانتز می‌خوام یه نکته‌ای رو بگم. چیز بسیار جالبی که من از کامنت‌هایی که توی سایت برای ما می‌ذارید کشف کردم این بود: کسانی که از مجموعه‌ی زام-بی خوششون نیومده بود، اونو با دیموناتا و سرزمین اشباح مقایسه کردن، و غالب این افراد، مخاطبانی بودن که سه‌گانه‌ی شهر رو خونده بودن. اما خواننده‌هایی که سراغ سه‌گانه نرفته بودن، زام-بی رو شاهکار دونستن و الحق هم که بیراه نگفتند.

دیموناتا

قصدم این نیست که مقایسه کنم و دعوا راه بندازم اینجا. همه می‌دونیم که دارن شان کیه و چه تأثیراتی توی زندگی ما گذاشته. اما چکیده‌ی حرفام اینه: کسی که سن‌اش افزایش پیدا می‌کنه، دیگه نمی‌تونه برگرده به عقب و به دنیایی که سابقاً توی محیطش زندگی می‌کرده ارتباط برقرار کنه. توی یکی از پاسخ‌های کامنت‌هام هم گفتم، دیگه قصه‌ی شنگول و منگول برای یه نونهال ۱۱ – ۱۲ ساله جذاب نیست. ضمن اینکه یه نوجوان نباید توقع داشته باشه یه کتاب سنگین و منسابِ سنین بزرگسال رو هضم کنه، پس کسی به سن و سال من (البته خیلی هم پیرمرد نشدم و فقط ۲۵ سالمه!) هم دیگه نباید انتظار داشته باشه که کتاب‌های ژانر نوجوان اونو به ۱۰۰% رضایت برسونه. خصوصاً حالا که کتاب‌های بزرگسال دارن شان مثل بانوی سایه‌ها، سه‌گانه‌ی شهر، آفتاب‌سوختگی و آلوده و زلال رو خوندم! (و شما هم این دوتای آخری رو بزودی خواهید خواند!)

لارتن کرپسلی

نمونه‌ی فیلم و سریالی هم براتون مثال بزنم:

سریال‌هایی مثل سوپرنچرال و یا خاطرات یک خون‌آشام هم جزو همین زمره قرار می‌گیرن. شاید وقتی ما سریال خاطرات خون‌آشام رو شروع کردیم، ۱۵ – ۱۶ سال سن داشتیم و اون دوران اوج خیالپردازی‌ها و فانتزی‌سازیمون بود. اما بیاید قبول کنیم که از فصل ۶ به بعد، دیگه اون حال و هوای سابق رو نداشتیم و تنها برای اینکه رسالتمون رو به پایان برسونیم، به سریال وفادار موندیم تا ببینیم آخرش چی میشه. یا مثل سه‌گانه‌ی Divergent که هرچه جلو و جلوتر رفت، ضعیف‌شد (انتظارات ما بالا رفت و سازندگان نتونستن از عهده‌ی این موضوع بربیان) و به خاطره ها پیوست.

ومپایر دایریز

ببخشید سرتونو درد آوردم. فقط خواستم نظر خودمو بیان کنم و ببینم آیا شما هم با من متفق القول هستید یا نه. منتظر نظرات و کامنت های شما هستم که خیلی مهم و باارزشه.

 

کانال تلگرام نشریه ی شهر

کمی راجع به سامان کتال

مترجم زبان انگلیسی ، طراح گرافیک، ویراستار و تکنسین آسانسور. یک کتابخوان درجه یک. عاشق فیلم و سریال های درام، جنایی و تاریخی. علاقمند به کتابهای فانتزی و وحشتناک و همچنین روانشناسی هستم، مخصوصاً کتاب های دارن شان و امیلی رودا.
3+
Rating: 5.0. From 2 votes.
Please wait...

14 پاسخ به گپی خودمانی راجع به رده های سنی کتاب ها

  1. آذین گفت:

    من قبل از خوندن سه گانه با شروع کردن زامبی هم این حس رو داشتم. کاملا متوجه عالی بودن کتاب بودم ولی حس میکردم مناسب سن من نیست. بزرگ شدن بد دردیه!

    0

    No votes yet.
    Please wait...
    • درسته خانم دکتر، تازه یادم می افته که وقتی بچه بودیم بهمون میگفتن از بچگیت لذت ببر و الان می فهممش. البته خاصیت انسان همینه که توی لحظه زندگی کنه.

      0

      No votes yet.
      Please wait...
  2. houman گفت:

    من هومنم، همون ک چند ساعت پیش براتون کامنت گذاشت و جواب دادید.
    منم الان ۲۳ سالمه و میخام یه تجربه خیلی جالبم رو در این مورد بگم.
    چندین سال پیش که جلد یک شهر رو سایت رهگذران ترجمه شو استارت زده بود فصل به فصل برای دانلود ارائه میداد، من سنم کمتر بود و هنوز در حال و هوای نوجوانی و سرزمین اشباح و دموناتا بودم. یادمه وقتی یکی دو فصل اول شهر رو دانلود کردم و خوندم خوشم نیمد و اصلن رغبت نکردم ادامه بدم خوندن رو.
    تا اینکه گذشت و گذشت. رسیدم به یکی دوسال پیش که دوباره هوس دارن شان خوندن کردم و یاد همون سه گانه شهر افتادم. دانلود کردم و شروع کردم خوندن. این بار انگار یه کتاب دیگه ای رو میخوندم! به جرئت میگم نتونستم یه ثانیه زمینش بذارم و پس از تموم کردنش گفتم شت! شاهکار بود! به رفیقام معرفیش کردم و هنوزم نظرم اینه سه گانه شهر یک شاهکار به تمام معناست. (جلد سه رو هنوز منتظر فول بوکم که بخونم البته)
    دلیل این قضیه الان برام واضحه.هومنِ زمانِ سایتِ رهگذران هنوز جهان بینی تنگ و تاریک الان رو نداشت که با شهر و دنیای دوده گرفته و کثیفش ارتباط برقرار کنه. اون هومن قهرمان بازی های لارتن و دارن رو میپرستید. اون هومن براش کا-گاش و قدرتای ماوراییشون جذابیت محض داشت. اما هومن امروز دیدش به جهان و آدما و پدیده ها خیلی فرق داره. این هومن با کاردینال و کاپاک همراه میشه. پاکار ویمی و آلجری رو درک میکنه و دنبالشونه، اندوه محض رو توی بانوی سایه ها لمس میکنه و سرخورده میشه…
    یکی از دلایلی که باعث شد بیش از قبل به توانایی ذهنی و مهارتی دارن شان و درکش از روحیات و جهانِ کودک،نوجوان و جوان و بزرگسال ایمان بیارم همین موضوع بود.
    که چجور وااااقعن کتابای نوجوانش برای نوجوانه و کتابای بزرگسالش برای بزرگسال! یه مرز بندی دقیق و خارق العاده رو به رخ کشید این آدم برام …
    ممنونم از دارن شان دی بی شان یا دارن دش و هرچی که اسمشو میذاره!
    و شما…

    0

    Rating: 5.0. From 1 vote.
    Please wait...
    • سلام مجدد به شما هومن عزیز. واقعاً کامنت شما برای من الهام بخش شد و باعث شد ابعاد این ماجرا رو بوسیله ی قلم به بقیه منتقل کنم. و خوشحالم می بینم از این تاپیک استقبال شد. جملات زیبایی به کار بردی. پیچیدگی های انسان ها خیلی زیاده و هرچه سن بالاتر میره، این پیچیدگی ها قابل فهم تر میشن. و این وسط، دارن شان کسیه که یه پل بین این دنیاه ایجاد کرده برای ما. ممنون از شما.

      1+

      Rating: 5.0. From 1 vote.
      Please wait...
  3. masoud گفت:

    دقیقا فرمایشات شما درسته و این نویسنده واقعا… زبان در توصیفش قاصره
    مطمعنم دارن شان تا چند سال دیگه به عنوان اسطوره نویسندگی خیلی بیستر از اینی که الان هست معروف خواهد شد

    0

    Rating: 4.0. From 1 vote.
    Please wait...
    • امیدواریم یه روز به نوک قله برسه تا ما بیشتر از قبل بهش افتخار کنیم.

      0

      Rating: 5.0. From 1 vote.
      Please wait...
  4. eli گفت:

    سلام درسته منم بهتون مجموعه ترانه اتش و یخ رو معرفی می کنم که سریالشو به نام بازی تاج و تخت ساختن
    نقش های این داستان عجیب واقعی هستن و احساسات خشم و غم و عشق و مشکلات زندگی رو بخوبی میشه حس و درک کرد و واقعا رمانیه که برای بزرگ سال ها ساخته شده

    0

    No votes yet.
    Please wait...
    • سلام. یقیناً همینطوره

      0

      Rating: 3.0. From 1 vote.
      Please wait...
  5. سوفی گفت:

    به نظر من درسته.این نه فقط برای فیلم و کتاب بلکه در همه زمینه ها اتفاق میفته حتی در مورد ذایقه ی غذایی.و خوب این به ادم کمک میکنه تا انتخاب های درست تری توی زندگی انجام بده

    0

    No votes yet.
    Please wait...
    • سلام. بله کاملاً درسته.

      0

      No votes yet.
      Please wait...
  6. SMSMS گفت:

    سلام
    منم ی چیزی بگم
    اونی ک مهمه برا ی درک کردن داستان سن نیس
    فاز داستانی ای که یکی میخونه اینو مشخص میکنه
    مثلا من کلا ۱۶ سالمه ولی یکی از طرف دارای سه گانه هستم

    0

    Rating: 2.0. From 1 vote.
    Please wait...
    • سلام. منم منظورم همینه، یعنی خوندن یه کتاب بزرگسال توسط یه نوجوان میتونه سطح توقعش رو بالا ببره

      0

      No votes yet.
      Please wait...
  7. افرا گفت:

    من که هنوز بزرگ نشدم و همچنان از خوندن حماسه دارن شان و… لذت میبرم.فقط امیدوارم این ادامه پیدا کنه و چندسال دیگه مثل الان ازشون لذت ببرم.
    یادم رفت که بگم بانوی سایه ها فوق العاده بود!!

    0

    No votes yet.
    Please wait...
    • تشکر از شما

      0

      No votes yet.
      Please wait...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *